vmbo 24 jun 2016

Gezondste schoolkantine van Nederland staat in Noord

Bron: Parool. Een gezonde schoolkantine runnen is nog niet zo simpel, maar het Clusius College in Amsterdam-Noord kreeg het in anderhalf jaar voor elkaar. Het is nu de gezondste van Nederland, met tomaten uit eigen tuin.

Grapje van de kantine: op dinsdag, snackdag, is de pizzapunt een driehoekig stuk watermeloen met blauwe bessen en appel erop. Zelfs op de enige dag in de week dat leerlingen van het Clusius College mogen zondigen, is de vette hap een supergezonde. Dat krijg je op een school die dinsdag werd bekroond met de Gouden Kantineschaal van het Voedingscentrum. Gezond is niet een beetje fruit in een mandje leggen, gezond zit hier diep in de school verankerd.

Op de groene vmbo-school leren de leerlingen naast rekenen, Nederlands en Engels ook tomaten verbouwen en dieren verzorgen. Achter de school liggen vier grote groentebedden, waar courgettes, pompoenen en aardappelen groeien. Verderop staan een volière, een kippenhok, een geitenstal en een paar grote kassen. Het mooie is dat de tomaten uit die eigen tuin ook in de tomatensoep terechtkomen, en de eieren van de schoolkippen worden omelet op brood. Zo weet je precies waar je eten vandaan komt.

Ovenkroket
Tijdens de ochtendpauze, een paar uur voordat de heren en dames van het Voedingscentrum en stadsdeel Noord de school komen bekronen, staat er pastasalade met selderij en stukjes gerookte kip op het menu. Voor een euro krijg je een bordje. Caithlyn Heiblom (14) eet de portie gretig op. "Ik had zo'n honger!" verzucht de leerling. Al had ze stiekem meer zin in een broodje kroket. "Het maakt me niet uit of iets gezond is."

Dat broodje kroket kunnen de 260 leerlingen van deze kleine school in Noord nog steeds eten. Maar dan wel maar één keer per week en niet een kroket uit de frituur, maar uit de oven. En op bruin brood, niet op een wit bolletje. Of de voldoening van een broodje kroket dan nog hetzelfde is, doet er niet toe. Gezond is gezond.
 
In anderhalf jaar ging de kantine van het Clusius van 'gewoon' naar 'supergezond'. De repen moesten de deur uit, net als de chips en pizzapunten. Veel uitbaters van schoolkantines hebben moeite nog geld te verdienen als de gezondheidsslag wordt gemaakt - scholieren hebben immers een hang naar snoepen. Maar op het Clusius doen ze alles zelf. Zo zit Aline Dral eigenlijk bij de receptie, maar stelt ze ook de menu's voor de kantine samen. En als er soep van zelf gekweekte tomaten op het menu staat, zet de conciërge de pan om zeven uur 's ochtends al op het vuur.

Kaylee Swart (15) komt enthousiast haar liefde voor de gezonde kantine bezingen. "Deze pasta is geweldig, net als de chili con carne die we soms krijgen. Veel lekkerder dan chips!"

Kleine porties
Chips zijn ook nog te koop, maar dan wel van gezonder merk, Hip Pop, met vijftig procent minder vet. Van zoete drankjesmerk Capri-Sun staat de lightversie in de vitrine. Winkelcentrum Boven 't Y is slechts een paar minuten lopen van school, met een keur aan snackbars en fastfoodrestaurants. Een jongen smokkelt onopvallend een zak croissantjes de school in. Een andere klaagt dat hij de yoghurtjes met M&M's mist, die je hier vroeger kon krijgen. Ongezond eten is niet verboden, als het bij kleine porties blijft. "Met een grote bak Kentucky Fried Chicken kom je er niet in," zegt biologieleraar Karel Krol. Wie het wel probeert, kan erop rekenen dat zijn knapperige kip in de prullenbak belandt.

In Amsterdam zijn jongeren iets gezonder geworden, blijkt uit tussentijdse cijfers van de Amsterdamse Aanpak Gezond Gewicht. Gezonde schoolkantines zijn een belangrijk onderdeel van de aanpak. In de Monitor 2016 staat dat het percentage zestienjarigen dat vijf keer per week fruit eet tussen 2012 en 2014 is gestegen van 51 tot 56 procent. Het percentage zestienjarigen met overgewicht daalde in die periode van 16,7 naar 15,3 procent.

Het Voedingscentrum deelt sinds 2013 Gezonde Kantineschalen uit aan scholen. Voor de eretitel mag maximaal 25 procent van het aanbod ongezond zijn. Meer dan twintig andere scholen in Amsterdam haalden al een 'schaal' voor hun gezonde schoolkantine, maar het Clusius is de eerste die een Gouden Schaal krijgt, omdat meer dan 80 procent van het eten is.
Het Voedingscentrum wilde dat in 2015 alle kantines op middelbare scholen gezond zouden zijn. Dat streven is nog niet gehaald. Het grootste struikelblok is volgens een woordvoerder dat scholen bang zijn om verlies te lijden op eten.